donderwolk-bliksem

Negatieve gevoelens en emoties, hoe ga je daar mee om?

Gevoelens en emoties zijn krachtige signalen die belangrijke informatie bevatten.

We zijn allemaal wel eens boos, verdrietig, gefrustreerd, ongelukkig of gedeprimeerd. Dit artikel gaat niet over een strategie om nooit een negatief gevoel of emotie te hebben, dat is niet realistisch. Het is ook niet de oplossing om negatieve gevoelens te ontkennen.

Waar het hier wel om gaat is om te begrijpen: iedere emotie en bijbehorende gevoelens bevatten waardevolle informatie. Emoties zijn krachtige signalen om -op een voor jezelf positieve manier- in actie te komen, iets te gaan doen, zodat je meer kunt zijn zoals je op je best bent. In dit artikel zal ik een praktische strategie beschrijven waarmee je ervoor kunt zorgen dat je nooit meer energie investeert in iets dat je naar beneden trekt en hoe je zelfs uit het beroerdste gevoel een krachtgevende betekenis kunt halen.

Wat is voor jou belangrijk?

Wat is er eigenlijk belangrijker in je leven dan hoe je je voelt? Als je nadenkt over iets dat je nog niet hebt maar wel graag wil hebben; De nieuwste smartphone, een mooie auto, meer geld, meer liefde, een sportief lichaam, een goede relatie, een bord spaghetti of wat je ook maar kan bedenken. Waarom wil je al die dingen? Als je bij ieder antwoord dat je kunt bedenken jezelf de vraag -waarom?- stelt dan kom je vroeg of laat na een aantal daarom’s uit bij: Het geeft me een goed gevoel. Alles wat we willen dient dat doel.

Hoezo negatief?

De meest onprettige of pijnlijke gevoelens zijn negatief als ze je leegzuigen, verlammen, naar beneden trekken. Als we echter ontdekken dat we ze ook anders kunnen interpreteren kunnen we er motivatie en richting uithalen waardoor we beter in staat zijn om te weten wat we precies moeten doen om ons beter te voelen. Dan blijkt een negatief gevoel misschien wel helemaal niet zo negatief te zijn maar meer een soort bondgenoot die je helpt om te groeien.

Uit mijn eigen leven en uit informatie die cliënten mij geven lijkt het alsof er grofweg vier strategieën bestaan om met negatieve emoties en gevoelens om te gaan.

1: Vermijden
Iemand vermijdt situaties waarin hij afgewezen kan worden om het pijnlijke negatieve gevoel van afwijzing niet te hoeven voelen. Iemand die het heel erg vindt om afgewezen te worden wil zich graag verbonden voelen, anders zou het niet zo erg zijn om afgewezen te worden. Als je echter situaties waarin je afgewezen kunt worden vermijdt, dan worden je kansen wel erg klein om verbindingen aan te gaan waar je nu juist naar verlangt. Een strategie die bedoeld is om te voorkomen wat je niet wil wordt op deze manier een effectieve strategie om te voorkomen dat je krijgt wat je wel wil, dat is frustrerend!

2: Negeren
Het doorstaan van de negatieve emotie door te doen alsof ze er niet is. Als je de pijn negeert, er als het ware afstand van neemt, dan kun je het in het moment misschien als draaglijk ervaren en de situatie lijkt onder controle. Met deze strategie creëer je echter een tijdbom want emoties die worden genegeerd stapelen zich binnenin jezelf op en er komt een keer een moment waarop de bom barst. Het is ronduit ongezond om negatieve gevoelens in jezelf op te stapelen, je kunt er allerlei lichamelijke en geestelijke klachten mee ontwikkelen. Als we dan aangekomen zijn bij de spreekwoordelijke druppel die die de emmer doet overlopen dan hoeft er maar iets kleins te gebeuren en de bom barst: Een disproportioneel heftige reactie die voor de omgeving moeilijk of niet te accepteren is. In het minst erge geval krijg je geen erkenning voor je gevoel -wat op zich al vervelend genoeg is- maar meestal krijg je naast geen erkenning er nog een aantal nieuwe conflicten bij.

3: Competitie
Wat zeur je nu over wat jij hebt meegemaakt en hoe erg dat is, weet je wel wat ik heb meegemaakt en hoe erg dat is? Wat ik heb meegemaakt dat is pas erg! Je kent vast wel iemand in je kennissenkring die als je hem of haar iets verteld over hoe jij je ergens rot over voelt dat beantwoorden met een verhaal over hun eigen leven waarin iets aan de hand is wat veel en veel erger is. Met deze strategie word je voor je omgeving iemand die altijd klaagt en de ander zou wel eens het idee kunnen krijgen dat je niet kunt luisteren. Je blijft met deze strategie je eigen vervelende gevoel voortdurend herbeleven en dat is jammer want je voelt wel de pijn maar je komt niet of nauwelijks verder en de kans is groot dat je op termijn cynisch wordt.

4: Leren van je emoties
Je emoties op een -voor jezelf- constructieve manier gebruiken als waardevolle actie signalen en richtingaanwijzers waarmee je als persoon uitgroeit tot wie je wilt en kunt zijn.

Gevoelens en emoties.

Die laatste strategie klinkt mooi maar hoe pak je dat aan? Ik zal je een model uitleggen waarmee je dat in zes eenvoudige stappen kunt doen, maar eerst nog wat over emoties en gevoelens. Gevoelens zijn een mengsel van primaire emoties verstrengelt met gedachten. Emoties kunnen je gedachten beïnvloeden en andersom. En zo is ieder individu in staat om vanuit enkele primaire emoties tot hele complexe nuances, schakeringen van gevoelens te komen. Een uiteenzetting van de bestaande wetenschappelijke theorieën over wat emotie en gevoel is, wat de verschillen zijn en hoe ze elkaar beïnvloeden gaat te ver voor dit artikel.

Waar komen emoties vandaan? Komen ze tot ons van buitenaf via andere mensen? Als mijn vriendin me op een een bepaalde manier aankijkt of me omhelst dan voel ik me geliefd. Als iemand in mijn gezicht staat te liegen dan kan ik boos worden. Het kan er heel erg op lijken dat een ander ons een gevoel geeft maar toch is dat niet zo. Ergens diep binnenin jezelf heb je een stelsel van overtuigingen, sommige daarvan heb je onbewust geërfd sommige overtuigingen heb je zelf bewust of onbewust in de loop van je leven opgedaan. Bij die overtuigingen horen voorwaarden en zo is het dan dat als aan die en die voorwaarde wordt voldaan ik me bijvoorbeeld geliefd voel. Die overtuigingen en bijbehorende voorwaarden die zitten in jezelf en daarmee ben je dus ook zelf degene die het gevoel dat je ervaart veroorzaakt. Je emoties en gevoelens worden niet veroorzaakt door een ervaring maar door de betekenis die je zelf aan die ervaring koppelt. Hoe meer je je bewust bent van dit proces hoe meer je jezelf wordt.

Word in zes stappen wijs door wat je voelt.

In zes stappen kun je er voor zorgen dat je slim gebruik maakt van de waardevolle informatie die in iedere emotie zit.

  1. Identificeer je emotie.
  2. Erken je emotie en waardeer het dat ze belangrijke informatie voor je bevat.
  3. Prikkel je nieuwsgierigheid door jezelf af te vragen: Stel dat deze emotie een positieve boodschap voor mij heeft wat zou die boodschap dan zijn? Betekent het misschien iets anders dan je misschien gewend bent te denken in een vergelijkbare situatie? Is dit echt wat je wil? Moet er iets veranderen in je gedrag, de manier waarop je naar de wereld kijkt of de manier waarop je communiceert?
  4. Stel jezelf gerust, je bent in je verleden in vergelijkbare situaties ook er doorheen/overheen gekomen.
  5. Verzeker je ervan dat je vanaf nu deze strategie toepast en dat het gaat als bij een spier, hoe meer je traint hoe sterker hij wordt.
  6. Onderneem actie.

Om een gevoel te identificeren heb ik ze voor mezelf ingedeeld in categorieën. Feit is dat mensen in staat zijn om individueel een enorm scala aan nuances in gevoelens te voelen en daar ook eigen, persoonlijke woorden  -labels- voor gebruiken. Ik raad je daarom aan om zelf in je eigen woorden zo’n indeling te maken. Of je begint met deze lijst en in de loop van de tijd verander je hem naar je eigen wensen.

  1. Oncomfortabele gevoelens van verveling, ongeduld: Het signaal is heel eenvoudig en het werkt altijd: verander je fysieke toestand, thats it.
  2. Angst: Bereid je voor op iets dat komen gaat.
  3. Gekwetstheid: Gevoel van verlies, er is aan een verwachting niet voldaan.
  4. Boosheid: Een belangrijke regel van jezelf is door jezelf of door een ander overtreden.
  5. Frustratie: Verander je aanpak.
  6. Teleurstelling: Verander je verwachting.
  7. Schuld en spijt: Je hebt je eigen norm overschreden.
  8. Gevoelens van minderwaardigheid  of Inadequaat-heid: Doe iets om er beter in te worden of verander je criteria.
  9. Depressieve gevoelens: Her-evalueer wat je allemaal wil en breng prioriteiten aan: wat is een wens en wat is een noodzaak. Hak de noodzaken op in kleine haalbare acties en begin direct met een actiepunt.
  10. Gevoelens van eenzaamheid: Je hebt verbinding met een ander nodig wat voor verbinding wil je?

Thats it! Ik raad je aan me niet op mijn woord te geloven maar het bovenstaande gewoon vanaf nu toe te gaan passen hoe meer je het doet hoe gemakkelijker het wordt. Samengevat: 1 identificeren. 2 erkennen. 3 wat is de mogelijke positieve boodschap en wat moet er veranderen: mijn gedrag, mijn kijk op de zaak of hoe ik erover communiceer. 4 kom tot rust je hebt dit al eerder overleefd. 5 Verzeker je ervan dat je vanaf nu deze strategie consequent toepast. 6 ACTIE!

Ik realiseer me dat het lezen van een tekst slechts een beperkte manier van informatie overdracht is. De effectiviteit van de beschreven strategie zit in het daadwerkelijk doen. Als jou dat op een of andere manier nog niet goed lukt dan kan ik je het ook snel en efficiënt aanleren neem daarvoor contact op.

En als laatste raad ik je aan om er een gewoonte van te maken om fijne gevoelens te cultiveren: gevoelens van liefde, warmte, waardering en dankbaarheid, nieuwsgierigheid, opwinding en passie, vastberadenheid, flexibiliteit, vertrouwen, vrolijkheid, gezondheid en het gevoel bij te dragen. Maak een foto met je smartphone op een gezellige avond met vrienden, een aantekening in je notitieboek, laptop, dagboek, tablet of spreek iets in op je telefoon als je net iets moois beleeft hebt zodat je achteraf gemakkelijk dat gevoel wat je had kunt herbeleven. Het maakt mij niet uit hoe je het doet maar: Vang en koester die magische momenten uit je leven!

Gevoelens kun je afzwakken of versterken met een heel eenvoudige techniek: Spinning

 

Delen..
Tweet about this on TwitterShare on FacebookShare on Google+Share on LinkedInEmail this to someone